تیروئید؛ غده کوچکی که می‌تواند زندگی‌مان را دگرگون کند

ژانویه (۱۱ دی تا ۱۲ بهمن)، ماه آگاهی‌بخشی درباره تیروئید، فرصتی است تا کمی بیشتر به صدای بدن خود گوش دهیم و با انجام چند گام ساده، از سلامت این غده حیاتی مطمئن شویم.

به گزارش بهار زاگرس، وبگاه دی‌تی‌وای در گزارشی آورده است:

احساس خستگی مفرط، تغییر وزن ناگهانی یا بی‌حوصلگی مداوم همه این موارد می‌توانند نشانه‌های خاموش کم‌کاری یا پرکاری تیروئید باشند.

بدن شما یک فرمانده پنهان دارد: یک غده کوچک و پروانه‌ای‌شکل در گردن که تیروئید نام دارد. این غده با ترشح هورمون، سرعت سوخت‌وساز، سطح انرژی، خلق‌وخو، ضربان قلب و حتی دمای بدن شما را کنترل می‌کند. وقتی عملکرد آن مختل شود، کل سیستم بدن از تعادل خارج می‌شود.

اختلالات تیروئید (کم‌کاری، پرکاری، گره) بسیار شایع‌اند، اما علائم آن، مثل خستگی یا بی‌حوصلگی، اغلب به استرس یا سبک زندگی شلوغ روزمره نسبت داده و نادیده گرفته می‌شوند. هدف از نام‌گذاری ژانویه به‌عنوان ماه آگاهی‌بخشی درباره تیروئید، همین است: توقف کنید، صدای بدن خود را بشنوید و در صورت نیاز اقدام کنید.

 

تیروئید؛ غده کوچکی که می‌تواند زندگی‌مان را دگرگون کند

 

چهار گام ساده برای مشارکت و بررسی سلامت تیروئید

  • گام اول: یک «خودآزمایی گردن» ساده در خانه انجام دهید (کمتر از ۱ دقیقه)

این روش ساده می‌تواند به شناسایی بزرگی غیرعادی تیروئید یا گره‌های مشاهده‌شدنی کمک کند.

وسایل لازم: یک آینه دستی و یک لیوان آب.

روش کار: در مقابل آینه بایستید، سر را به آرامی به عقب مایل کنید. ناحیه پایین جلوی گردن، یعنی بین سیب آدم (برآمدگی جلوی گردن) و استخوان‌های ترقوه را پیدا کنید. یک جرعه آب بخورید و در حین قورت‌دادن آن، با دقت این ناحیه را در آینه تماشا کنید.

نتیجه طبیعی: شما فقط حرکت طبیعی سیب آدم را به بالا و پایین می‌بینید.

نتیجه نیازمند بررسی: اگر هرگونه برآمدگی، توده، ورم یا عدم تقارن در دو طرف گردن مشاهده کردید، آن را با پزشک عمومی خود در میان بگذارید.

تیروئید؛ غده کوچکی که می‌تواند زندگی‌مان را دگرگون کند

  • گام دوم: علائم هشداردهنده را بشناسید

اگر چند مورد از علائم زیر را به طور مداوم تجربه می‌کنید، ممکن است نشانه اختلال تیروئید باشد. یک آزمایش خون ساده (TSH) می‌تواند موضوع را روشن کند:

خستگی پایان‌ناپذیر: احساس فرسودگی با وجود خواب کافی.

تغییر وزن بی‌دلیل: افزایش یا کاهش وزن بدون تغییر در رژیم غذایی یا فعالیت بدنی.

طوفان احساسات: زودرنجی، بی‌حوصلگی، اضطراب یا احساس افسردگی.

مشکل دمای بدن: احساس سرمای غیرعادی (در کم‌کاری تیروئید) یا گرما و تعریق بیش‌ازحد (در پرکاری تیروئید) در مقایسه با اطرافیان.

تغییر در پوست و مو: خشکی پوست، ریزش موی چشمگیر یا نازک‌شدن یک‌سوم بیرونی ابروها.

 

تیروئید؛ غده کوچکی که می‌تواند زندگی‌مان را دگرگون کند

  • گام سوم: عزیزانتان را آگاه کنید

اگر در دوست یا فردی از خانواده علائمی مانند گرفتگی صدا، مشکل در بلع، احساس توده در گلو یا تورم یا برآمدگی در ناحیه جلوی گردن را مشاهده کردید، پیشنهاد دهید که یک چکاپ ساده انجام دهد. بسیاری از اختلالات تیروئید در صورتی که زود تشخیص داده شوند، به‌راحتی مدیریت می‌شوند.

 

تیروئید؛ غده کوچکی که می‌تواند زندگی‌مان را دگرگون کند

 

  • گام چهارم: سبک زندگی خود را برای پشتیبانی از تیروئید تنظیم کنید

سلامت تیروئید با انتخاب‌های روزمره شما گره خورده است:

تغذیه هوشمند: مصرف مواد غذایی حاوی ید (مثل ماهی، میگو، لبنیات، نمک یددار)، سلنیوم (آجیل برزیلی، تخم‌مرغ) و روی (حبوبات، گوشت) را در برنامه خود داشته باشید.

مدیریت استرس: استرس مزمن می‌تواند بر تعادل هورمونی تأثیر بگذارد. روش‌هایی مانند مدیتیشن، پیاده‌روی یا هر فعالیت آرامش‌بخش دیگر را امتحان کنید.

خواب کافی و تحرک منظم: به بدن خود فرصت بازیابی و تنظیم بدهید.

تیروئید؛ غده کوچکی که می‌تواند زندگی‌مان را دگرگون کند

یک نکته تاریخی جالب

انسان قرن‌هاست که به اهمیت این ناحیه از بدن پی برده است. امپراتور شن نونگ (Shen Nung) در چین باستان (حدود ۲ هزار و ۷۰۰ سال قبل از میلاد) استفاده از جلبک دریایی را برای درمان گواتر (بزرگی تیروئید) تجویز می‌کرد. امروزه می‌دانیم که جلبک دریایی سرشار از ید است؛ همان ماده معدنی حیاتی که کشف آن در قرن نوزدهم، کلید پیشگیری و درمان بسیاری از اختلالات تیروئید شد.

پیام نهایی

تیروئید شما شایسته توجه است. از فرصت این ماه استفاده کنید تا با یک خودآزمایی، توجه به علائم و شاید یک آزمایش خون ساده، گامی هوشمندانه برای حفظ سلامت بلندمدت خود بردارید.

 

بیماری تیروئید را جدی بگیرید!!

تیروئید هورمون‌هایی تولید می‌کند که در عملکرد بسیاری از سیستم‌های مختلف بدن نقش دارند. زمانی که تیروئید این هورمون‌های مهم را بیش ‌از حد یا خیلی کم تولید کند، به آن بیماری تیروئید می‌گویند. انواع مختلفی از بیماری تیروئید وجود دارد، از جمله پرکاری یا کم‌کاری تیروئید، تیروئیدیت و تیروئیدیت هاشیموتو. برای کسب اطلاعات بیشتر پیشنهاد می‌شود با دکتر تیروئید مشاوره کنید.

تیروئید چیست؟

تیروئید یک غده کوچک است که در قسمت جلوی گردن و در اطراف نای قرار دارد. شکل این غده شبیه پروانه است، در وسط کوچک‌تر با دو بال‌پهن که در اطراف گلو امتداد دارند. همه ما در سرتاسر بدن خود چندین غدد داریم که مسئولیت ایجاد و آزادسازی مواد خاصی را برعهده دارند. هورمون‌های ساخته‌شده توسط تیروئید، نقش مهمی در کنترل برخی از عملکردهای حیاتی در بدن دارند.

وقتی تیروئید به‌درستی فعالیت ندارد، کل بدن را تحت تاثیر قرار می‌دهد. اگر بدن بیش از حد هورمون تیروئید تولید کند، به بیماری تیروئید پر کار مبتلا ‌می‌شوید. اگر بدن هورمون تیروئید بسیار کمی تولید سازد، این وضعیت تیروئید کم‌ کار نامیده خواهد شد. هر دو بیماری جدی هستند و باید توسط دکتر تیروئید  درمان شوند.

تیروئید با بدن چه می‌کند؟

تیروئید وظیفه مهمی در بدن دارد: ترشح و کنترل هورمون‌های تیروئیدی که متابولیسم را به کنترل درمی‌آورند. متابولیسم فرایندی است که در آن غذایی که می‌خورید به انرژی تبدیل می‌شود. این انرژی در کل بدن مورد استفاده قرار می‌گیرد تا بسیاری از سیستم‌های بدن به‌درستی کار کنند. تیروئید متابولیسم را با چند هورمون به کنترل درمی‌آورد:

T4 (چهار اتم یدید)

T3 (سه اتم یدید)

این دو هورمون توسط غده تیروئید تولید می‌شوند و به سلول‌های بدن دستور می‌دهند که چقدر انرژی مصرف کنند. وقتی تیروئید به‌درستی کار کند، مقدار مناسبی از هورمون‌ها حفظ می‌شود تا متابولیسم با سرعت مناسب کار کند. با استفاده از هورمون‌ها، تیروئید جایگزین‌هایی ایجاد خواهد کرد.

غده هیپوفیز ناظر بر این فرایند که در مرکز جمجمه، زیر مغز قرار دارد، میزان هورمون‌های تیروئید را در جریان خون به کنترل درمی‌آورد. هنگامی که غده هیپوفیز کمبود هورمون‌های تیروئید یا سطح بالایی از هورمون‌ها را در بدن احساس می‌کند، مقدار آن را با هورمون خود تنظیم می‌سازد. این هورمون، محرک تیروئید نامیده می‌شود. TSH به تیروئید فرستاده خواهد شد و به این بخش می‌گوید که برای بازگرداندن بدن به حالت عادی چه کاری باید انجام دهد.

چه کسانی به بیماری تیروئید مبتلا می‌شوند؟

بیماری تیروئید می‌تواند هر کسی را تحت تاثیر قرار دهد، مردان، زنان، نوزادان، نوجوانان و افراد مسن. احتمال دارد کم‌کاری تیروئید در بدو تولد وجود داشته باشد و با گذشت زمان، به‌ویژه پس از یائسگی در زنان، این مشکل صورت گیرد.

بیماری تیروئید بسیار شایع به‌نظر می‌آید، به‌طوری‌که حدود ۲۰۰ میلیون نفر مبتلا به انواع بیماری‌های تیروئید هستند. احتمال ابتلای یک زن به بیماری تیروئید تقریبا پنج تا ۸ برابر بیشتر از یک مرد است. مشاوره با دکتر تیروئید برای بررسی بیماری ضروری خواهد بود؛ بنابراین اگر:

سابقه خانوادگی بیماری تیروئید داشته باشید.

یک بیماری پزشکی دارید (این موارد شامل کم‌خونی خطرناک، دیابت نوع ۱، نارسایی اولیه آدرنال، لوپوس، آرتریت روماتوئید، سندرم شوگرن و سندرم ترنر خواهد بود).

داروهای حاوی ید (آمیودارون) را مصرف می‌کنید.

بالای ۶۰ سال دارید. (به خصوص در زنان)

قبلا به‌دلیل یک بیماری تیروئید یا سابقه سرطان تیروئید (تیروئیدکتومی یا درمان با پرتودرمانی) تحت درمان بوده باشید.

توصیه می‌شود اگر هر کدام از موارد ذکرشده را تجربه کرده‌اید، به دکتر تیروئید مراجعه کنید.

بیماری تیروئید را جدی بگیرید!!

دکتر تیروئید چگونه این بیماری را تشخیص می‌دهد؟

گاهی اوقات، تشخیص بیماری تیروئید دشوار می‌شود؛ زیرا علائم آن با نشانه‌های سایر بیماری‌ها تشابه دارد. شما می‌توانید علائم مشابهی را در دوران بارداری یا پیری و در هنگام ابتلا به بیماری تیروئید تجربه کنید. خوشبختانه، آزمایشاتی وجود دارد که به دکتر تیروئید در تعیین اینکه آیا علائم شما ناشی از مشکل تیروئید است یا خیر، کمک می‌کند. این تست‌ها عبارت‌اند از:

آزمایشات خون

تست‌های تصویربرداری

معاینات بدنی

آزمایشات خون

دکتر تیروئید از آزمایش خون تیروئید برای بررسی اینکه آیا موارد زیر را دارید استفاده می‌کند:

پرکاری تیروئید

کم‌کاری تیروئید

پزشک از آزمایش خون تیروئید برای تشخیص اختلالات تیروئید (پرکاری یا کم‌کاری تیروئید) کمک می‌گیرد. این اختلالات شامل موارد ذیل هستند:

تیروئیدیت

بیماری گریوز

بیماری هاشیموتو

گواتر

ندول تیروئید

سرطان تیروئید

بیماری تیروئید را جدی بگیرید!!

بیماری تیروئید چگونه درمان می‌شود؟

هدف دکتر تیروئید این است که سطح هورمون تیروئید را به حالت عادی برگرداند. این ‌کار را باید به روش‌های مختلفی انجام داد و هر درمان خاص به‌ علت بیماری تیروئید شما بستگی دارد. اگر تیروئید در حال تولید سطوح بیش از حد هورمون (پرکاری تیروئید) است، گزینه‌های درمانی احتمالا شامل موارد زیر باشد:

داروهای ضد تیروئید: اینها داروهایی هستند که تیروئید را از تولید هورمون بازمی‌دارند.

ید رادیواکتیو: این درمان به سلول‌های تیروئید آسیب می‌زند و از تولید سطوح بیش ‌از حد هورمون‌های تیروئید جلوگیری به‌ عمل می‌آورد.

مسدودکننده‌های بتا: این داروها میزان هورمون‌ها را در بدن تغییر نمی‌دهند؛ اما به مدیریت علائم شما کمک می‌کنند.

جراحی: یک‌شکل دائمی‌تر از درمان، دکتر تیروئید احتمالا تیروئید را با جراحی بردارد (تیروئیدکتومی). این ‌کار مانع از تولید هورمون می‌شود. بااین‌حال، باید تا پایان عمر از هورمون‌های جایگزین تیروئید استفاده کنید.

اگر سطوح پایینی از هورمون‌های تیروئید دارید (کم‌کاری تیروئید)، گزینه اصلی درمان این است:

داروهای جایگزین تیروئید: این دارو یک روش مصنوعی برای افزودن دوباره هورمون‌های تیروئید به بدن است. یکی از داروهایی که معمولا استفاده می‌شود، لووتیروکسین نام دارد. با استفاده از این دارو این امکان را دارید تا بیماری تیروئید را مدیریت کنید و یک زندگی عادی داشته باشید.

جمع‌بندی

بیماری تیروئید اغلب یک وضعیت مادام‌العمر است که باید دائما آن را مورد بررسی قرار دهید. دکتر تیروئید، درمان‌های شما را کنترل می‌کند و در طول زمان تنظیمات را انجام می‌دهد. بااین‌حال، معمولا با بیماری تیروئید این امکان را دارید تا یک زندگی عادی داشته باشید. پیداکردن گزینه درمانی مناسب برای شما و مدیریت سطوح هورمونی احتمال دارد کمی طول بکشد، اما در این صورت افراد مبتلا به این نوع شرایط معمولا می‌توانند بدون محدودیت‌های زیادی زندگی کنند.